30 x mooiste bezienswaardigheden Dortmund: wat zeker zien & doen tijdens je verblijf?

Volledige reisgids kopen voor € 10

30 x mooiste bezienswaardigheden Dortmund: wat zeker zien & doen tijdens je verblijf?

29 november 2023 in Dortmund7 reacties

De mooiste plekjes en bezienswaardigheden in Dortmund + verblijftips

Dortmund ligt in het Rurhgbied en staat bekend als ‘de groene metropool’. Dat komt omdat de helft van het gebied bestaat uit waterwegen, bossen en grote parken zoals het bekende Westfalenpark. Maar vergis je niet, daarnaast vind je er ook een rijke cultuur door allerlei historische gebouwen, traditionele monumenten en kerken in de middeleeuwse stad.

Dortmund heeft nu eenmaal een charme en het is een levendige plek met enorm veel mogelijkheden om je te vermaken tijdens je stedentrip. Ontdek alvast de mooiste bezienswaardigheden in Dortmund.

Inhoud artikel

  1. Wandel door de oude binnenstad naar de Alter Markt

Begin je verkenning aan deze Duitse stad, met een wandeling door de oude binnenstad. Het levendige centrum van Dortmund heeft enkele aangename pleinen, historische gebouwen, sfeervolle cafeetjes, restaurants, galerieën en winkeltjes. Het hart van het centrum is de Alter Markt, een autovrij stadsplein dat zijn oorsprong vond in de 12e eeuw. Vroeger was het een ontmoetingsplek voor marktlieden en handelaren, tegenwoordig is het een geliefde plek om gezellig samen een terrasje te doen.

Mis niets tijdens je verblijf met onze stadswandeling door Dortmund.
  1. Deutsches Füssballmuseum

De Duitse taal sluit soms nauw aan bij de Nederlandse taal. Bij deze bezienswaardigheid zal je dan ook niet lang moeten nadenken over de betekenis. Het is een museum over de Duitse voetbalclubs en de Duitse nationale voetbalploeg, dus niet alleen de bekende lokale voetbalclub ‘Borussia Dortmund’. Het museum opende in 2015 haar deuren, een initiatief van de Duitse voetbalbond.

Heb je interesse in de voetbalwereld? Breng dan zeker eens een bezoekje aan het museum. Het is een zeer interactief museum waar je heel wat kan beleven en te weten, je kan er zelfs de wereldbeker aanschouwen.

TICKETS: Koop je ticket voor het voetbalmuseum online, sla de wachtrij over. Klik hier om je tickets te kopen.

  1. Dortmunder U

Het Dortmunder-U gebouw was vroeger een brouwerij van het Dortmunder bier en huisvest nu het Kunst und Krativität. Het gaat hier over de hedendaagse kunst van de 20e en 21e eeuw. Maar wat je vooral zal opmerken, is de gigantische letter ‘U’ bovenop de toren. Op bepaalde tijdstippen kan je daar zelfs bewegende beelden op zien.

Het Dortmunder U werd gebouwd in 1926 en was ooit de eerste wolkenkrabber van Dortmund. De kunstverzameling van het voormalige Museum am Ostwall werd hier ondergebracht in een nieuwe prestatie. Er zijn dan ook heel wat tentoonstellingen te zien. Je vindt meer informatie over de tentoonstellingen en openingsuren op de website.

Voor een panoramisch uitzicht bezoek je het uitzichtplatform en het restaurant Brauturm bovenaan (bekijk ligging): dit is de hoogste pub van Duitsland met een biertuin op 64 meter hoogte.
  1. Petrikirche

De Petrikirche is befaamd door een Antwerps kunstwerk uit de 16e eeuw: een houten hoogaltaar met vergulde figuren. Het staat ook wel bekend als het ‘gouden wonder van het Westfalen’. Dit indrukwekkende altaar bestaat uit honderden figuren die zijn ingedeeld in 30 taferelen en heeft buitengewone afmetingen, met een breedte van 7,4 meter en een hoogte van 5,6 meter. Gelukkig werd het altaar voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog in veiligheid gebracht, aangezien de kerk zelf werd verwoest en pas laat werd herbouwd, en voltooid in 1967.

Het kunstwerk is zorgvuldig achter glas geplaatst en kan slechts gedeeltelijk worden bewonderd. De meest indrukwekkende kant, de "Festtagsseite," met het "gouden wonder," is te bewonderen vanaf de eerste zondag van oktober tot de week voor Pasen.

  1. Wurst Willi

Voor de inwoners van Dortmund is 'happenpappen’, een snelle hap, een geliefde traditie. Wurst Willi is dé hotspot voor curryworst in Dortmund en staat bekend als een cult-imbiss. Je herkent dit snack- en frietkraam aan de rode parasolletjes op het plein voor de kerk en de rij: aan Wurst Willy is het altijd druk. Bestel er gerust een “Mantaplatte”: een portie curryworst, frietjes en mayonaise.

  1. Propsteihof en -kerk

Meer dan 150 jaar hebben ze aan deze kerk gebouwd. Ja hoor, je leest het goed: 150 jaar. Het behoorde tot de Broeders Dominikanen. Toen in 1819 alle kerken in Dortmund protestants werden, bleef de Propsteikirche als enige nog katholiek.

Alle kunstwerken werden tijdens de oorlog veilig opgeborgen waardoor je vandaag de dag het mooie, uitzonderlijke tafelaltaar kan bewonderen. Het altaar bevat de oudste afbeeldingen van Dortmund. Interessant als je je wil verdiepen in de geschiedenis van de stad.

  1. Opernhaus (Theater van Dortmund)

Het theater van Dortmund is een veelzijdig gebouw en heeft een opvallende structuur. Vrij modern langs de buitenkant met een glazen dak.

Het huidige gebouw van het theater opende in 1966, het oorspronkelijke gebouw werd helaas jaren geleden vernield. Je kan hier balletvoorstellingen bijwonen, opera’s, concerten en toneelopvoeringen. Aan jou de keuze! Meer informatie vind je op de website.

Nog op zoek naar een aangenaam verblijf? Bekijk alvast onze selectie favoriete hotels in Dortmund.
  1. Fonteinen van Dortmund

Een bijzonder aspect van Dortmund is de aanwezigheid van enkele grote fonteinen. Geniet van de schoonheid en koelte van het dansende water. We lijsten alvast enkele van onze favorieten op:

Gauklerbrunnen, de grootste fontein van Dortmund

  • Deze is niet minder dan 40 meter lang en 18 meter breed met een hoogteverval van 4 meter.
  • Bovenop de bron is de verrassing te zien met een figuurtje en daar vind je ook de bron die wordt aangevuld met extra water.
  • De leuke bronzen figuurtjes doen het water rare kronkels maken. We kunnen wel zeggen dat het een van de mooiste bronnen van Dortmund is.

Bläserbrunnen

  • De Alter Markt is sedert de 12e eeuw een handelsplaats geweest en de ‘Bläserbrunnen’ herinneren je aan het handelsverleden van de stad.
  • Het beeld op de fontein werd ontworpen in 1901 en de fontein werd vroeger gebruikt om de paarden van de handelaars hier te laten drinken. En dat beeld is het enige originele aan de fontein.
  • De huidige fontein en de bijhorende elementen dateren uit de jaren 60.

Europabrunnen

  • Deze bron is ontworpen in 1989 met de materialen graniet en brons. Ook al doet de naam het blijken, deze bron heeft niets te maken met Europa maar wel met culinair genot!
  • Er is in de loop der jaren dan ook een verzameling ontstaan van gezellige cafeetjes, restaurants en grote terrassen. Hier kan je genieten van een heerlijk kopje koffie op een zonnige dag.
  1. Friedensplatz

In het midden van de Friedensplatz staat de vredeszuil van de Berlijnse kunstenares Susanne Wehland, maar nog opvallender zijn het oude en het nieuwe stadhuis. Het oude stadhuis is nu ook weer niet zo oud want het dateert van 1899. Maar het nieuwe stadhuis oogt toch wel frisser. Het moderne gebouw dateert van 2002 en grenst aan het oude deel.

  1. Marienkirche

De Marienkirche dateert uit de 11e eeuw en is daarmee de oudste kerk van Dortmund. Origineel kreeg het gebouw een romaanse stijl maar werd in de 14e eeuw verbouwd tot een gotische kerk. En omdat de twee vroegere kerktorens er bouwvallig bijstonden, werden ook deze vervangen in 1805. Wanneer je de kerk binnenwandelt, zullen twee altaren meteen je aandacht vestigen.

  • Het Maria-altaar uit 1420 werd vervaardigd door een lokale kunstenaar en was oorspronkelijk veel groter. Je vindt er taferelen terug waarop het leven van de beschermheilige Maria afgebeeld wordt.
  • Het tweede altaar werd vernoemd naar de geldschieter van dit werk: Berswordt. Het was uitzonderlijk voor die periode dat de figuren er zo menselijk uitzagen.
  1. Reinoldkirche

De Marienkirche is misschien wel de oudste kerk van Dortmund maar de Reinoldkirche is toch wel de hoofdkerk. De kerk staat er al sinds de 13e eeuw en is na een vernieling door de Tweede Wereldoorlog heropgebouwd in de romaanse, originele bouwstijl.

Gelukkig werden de meeste kunstschatten tijdig en veilig opgeborgen. Hierdoor zijn ze enorm goed bewaard gebleven en kan je deze de dag van vandaag nog steeds bezichtigen. Zo loop je bijvoorbeeld langs een beschadigde klok als getuige uit de oorlog.

Naast de kerk merk je ook dat er een glazen gebouw is neergezet. Het gebouw draagt de naam ‘LichktKunstRaum ’die het thema ‘Licht en Kerk’ belicht, een kunstproject van toen Dortmund de Culturele hoofdstad was in 2010.
  1. Hippe wijk Kreuzviertel

Voor trendy cafeetjes en conceptstores is de hippe wijk Kreuzviertel de place to be. Op bijna elke straathoek kom je een “Bude” tegen: de karakteristieke kraampjes waar je een verfrissend 'Pilsken' kan bestellen en plaatsnemen op een plastic tuinstoel. Deze kioskjes zijn een herinnering aan de industriële geschiedenis van Dortmund, en het is een ervaring die je niet mag missen. Plus, Auszeit beim Bier is een typisch Duitse gewoonte.

Het Kreuzviertel heeft echter niet altijd deze coole uitstraling gehad. Vroeger stond het bekend als een arbeiderswijk, voor de arbeiders van de nabijgelegen fabrieken werkten. Met het verstrijken van de tijd heeft deze wijk een transformatie ondergaan, waarbij oude fabrieksgebouwen zijn omgetoverd tot creatieve ruimtes met een bohemienachtige ambiance.

  1. Westenhellweg en de Krüger Passage

Een namiddagje shoppen? Dat kan natuurlijk ook! De Westenhellweg is dé belangrijkste winkelstraat in Dortmund. Het is de meest bezochte winkelstraat met zowel kleine boetiekjes als grote winkelketens. Bovendien is de winkelstraat autovrij en kan je lopen waar je maar wil!

In de Westenhellweg bevinden zich niet alleen leuke winkels, maar ook veel (rijks)monumenten, waaronder de Mariakerk, de Sint-Petruskerk en de Sint-Reinoutkerk. Twee vliegen in één klap!

  1. Museum für Kunst und Kulturgestischte

Er zijn verschillende afdelingen in dit museum. Zo kan je er terecht als je meer wil te weten komen over de rijke geschiedenis van de stad en hoe de boeren en de aanhorige leefden in Westfalen, zo’n 200 jaar geleden of voor de kunst van de oudheid tot op heden. Maar ook heel wat toeristen trekken hiernaartoe om enkele belangrijke kunstschatten te bewonderen.

VERBLIJFTIP: Het Leonardo Hotel Dortmund ligt op enkele meters van het Museum für Kunst und Kulturgeschichte. Het 4*hotel biedt moderne, ruime kamers die voorzien zijn van alle comfort. Meer info en boeken.

  1. Bibliotheek van Dortmund

De ‘Stadt- und Landesbibliotheek’ is ontworpen door de Zwitserse architect Mario Botta en opende haar deuren in 1999. Wanneer je voor het gebouw staat, zal de glazen vorm je zeker niet ontgaan. Het is een groot gebouw en bevat allerlei belangrijke correcties van boeken uit de regio. Maar naast de handgeschreven boeken, is de bibliotheek ook bekend voor zijn omvangrijke elektronische databank.

  1. Rombergpark

Het Rombergpark is een romantische botanische tuin die zich uitstrekt over bijna 68 hectare. Hier kan je meer dan 4000 verschillende soorten bomen en struiken bewonderen. Je kan de tuin het hele jaar door gratis bezoeken. Meer info over de botanische tuin.

  1. Phoenix West

Phoenix West is het centrum van het industriële verleden van Dortmund

Ook al werd de fabriek in '98 gesloten, gevolgd door Phoenix Oost in '01, het blijft het belangrijkste overblijfsel in de stad. Op het voormalige terrein van Phoenix-Ost werd het Phoenix Lake gebouwd, een recreatiegebied met een haven, eilanden en woonwijken van het duurdere segment. Phoenix Park is een groene ruimte die meer dan de helft van een 61 hectare groot brownfieldgebied in beslag neemt. Het park is ook een beschermde zone voor zeldzame planten en dieren die opdoken na de sluiting van de fabrieken.

Hochofen 5

De skywalk boven de Hochofen 5 trakteert je op een prachtig uitzicht en een rondleiding achter de schermen. Hochofen 5 zelf heeft een charmante roestigheid die je terugvoert naar het tijdperk van de staalproductie. Een gegidste tour doorheen de constructie geeft je een overzicht van wat hier vroeger gebeurde, inclusief hoe het was voor het personeel. Tours zijn in het Duits, maar Engels kan zeker ook op aanvraag. Boek hier je tour.

Phoenix des Lumières

Naast Hochofen 5 is er Phoenix des Lumières, in de oude Phoenixhalle. Dit is nu een locatie voor digitale ‘immersive’ kunsttentoonstellingen in handen van Culturespaces, wereldwijd bekend om hun culturele en digitale magie. Tickets boek je hier online. In het voorjaar 2023 ontving het kunstcentrum meer dan 300.000 bezoekers, en is daarmee populairder dan het voetbalmuseum – wat veelzeggend is in Duitsland.

  1. Westfalenpark, het groene hart

Het Westfalenpark is de groene long van Dortmund net buiten het centrum. Het park bezig over verschillende tuinen waarvan de rozentuin (Deutsches Rosarium) de belangrijkste is. Hier vind je meer dan 3000 soorten rozen. Het is de ideale omgeving om even te ontsnappen aan de drukte van de stad. En wanneer je even écht wil ontspannen, kan je je gerust even langs de kant van één van de vijvers neerplaatsen.

Wat je ook zal opvallen is de 220 meter hoge televisietoren, ook wel de Florianturm genoemd door de lokale bevolking. Eenmaal je de toren beklimt hebt, krijg je een prachtig uitzicht over de hele stad. Het is zeker een aanrader om er bij mooi weer eens naar toe te gaan. Je kan ook de kalender voor evenementen raadplegen op hun website.

Mondo Mio Kindermuseum

Het Mondo Mio Kindermuseum aan de noordkant van het park biedt jonge avonturiers tussen 3 en 12 jaar de mogelijkheid om op een kleine wereldreis te gaan. Hier ontdekken ze hoe leeftijdsgenootjes in verschillende culturen leven aan de hand van luisterverhalen en interactieve spelletjes. Meer info op de website.

  1. Het Westfalenstadion

Het Westfalenstadion is de thuisbasis van de voetbalclub Borussia Dortmund en heeft een capaciteit van 81.365 zitplaatsen, waarmee het het grootste stadion in Duitsland is en een van de grootste stadions in Europa. Het stadion werd oorspronkelijk gebouwd in 1974 voor de Wereldbeker van dat jaar, maar is sindsdien gerenoveerd en uitgebreid.

Het stadion werd oorspronkelijk bekend als het Westfalenstadion, maar in 2005 werd het omgedoopt tot Signal Iduna Park, genoemd naar een verzekeringsmaatschappij die het sponsorde. Misschien kan jij wel een voetbalmatch bijwonen terwijl je op vakantie bent in Dortmund?

Boek een rondleiding door het Signal Iduna Park

  1. DASA Arbeitswelt Ausstellung

De DASA Arbeitswelt Ausstellung, wat staat voor "wereld van het werk", is een interactieve tentoonstelling die de relatie tussen mens, werk en technologie belicht. Op een enorm terrein ter grootte van twee voetbalvelden, gelegen op het terrein van de voormalige hoogovenfabriek Phoenix West, vind je tien werelden die het verleden, heden en de toekomst van werk verkennen. Meer info op de website.

  1. Brouwerijmuseum

Met ons bescheiden Belgenlandje zijn we best wel fier op ons bier, en terecht ook. Maar laten we er eerlijk in zijn dat de Duitsers zeker niet voor ons moeten onderdoen. Zo staat Dortmund al sinds de middeleeuwen bekend om zijn bier en die bekendheid is door de jaren heen alleen maar gegroeid. Meer zelfs, Dortmund is een tijdje de Europese bierstad geweest. Er wordt hier dan ook ongeveer 7,5 miljoen hectoliter (750 000 000 liter) bier per jaar gebrouwen.

En waar kan je je hierover meer verdiepen, dan in de stadsbrouwerij, de grootste brouwerij van het Rurhgebied? Je leert er bij over de rijke geschiedenis van het brouwen en wat het heeft betekend voor de streek. Tegen een kleine toegangsprijs kan je een namiddagje rondwandelen in de brouwerij en je smaakpapillen laten kennismaken met het resultaat van een eeuwenoude traditie.

Bierkutscher beeld

Om de traditie van het bierbrouwen te verenigen, werd er vlakbij de Friedensplatz een 2,4 meter hoog beeldje geplaatst. Het stelt een bierdrager, ontworpen door een lokale kunstenaar in 1980.

  1. Ostparkviertel

Het Ostfriedhof is de oudste begraafplaats in het stadscentrum en dateert uit de 19e eeuw, een tijd waarin de stad snel groeide en uit zijn voegen barstte. Ondanks de bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er nog steeds graven van zowel beroemde als beruchte pioniers die een belangrijke rol hebben gespeeld in de economische geschiedenis van Dortmund te vinden.

Wie nieuwsgierig is naar waar de industriële magnaten ooit hebben gewoond, kan een bezoek brengen aan het Ostparkviertel en de oude ondernemersvilla's bewonderen. In tegenstelling tot het stadscentrum staat dit gebied bekend als de "Landhausstraßen," met open bebouwing en ruimte.

TIP: Ontdek de mooiste plekjes van de stad met deze begeleide wandeling door Dortmund.

  1. Bezoek de Zeche Zollern kolenmijn

Het klinkt misschien niet als de meest sexy bezienswaardigheid van Dortmund, maar toch is de Zeche Zollern kolenmijn zeker een bezoekje waard. De mijn was actief vanaf 1898 tot 1966 en was een van de belangrijkste mijnen in het Ruhrgebied, dat bekend staat om zijn steenkoolproductie. De voormalige kolenmijn is inmiddels omgebouwd tot een industrieel museum.

Het hoofdgebouw van de Zeche Zollern, ook wel bekend als het kasteel van de arbeid, is gebouwd in neorenaissance-stijl en diende als het administratieve en sociale centrum van de mijn. Het gebouw is prachtig gerestaureerd en is een belangrijk voorbeeld van industriële architectuur uit de late 19e eeuw. Meer info op de website.

  1. Binarium Dortmund

Altijd al een fanatieke gamer geweest of verlang je nog wel eens naar de computerspelletjes van vroeger? Breng dan eens een bezoekje aan het Binarium Dortmund, een museum dat gewijd is aan de cultuur en geschiedenis van computergames. Wanneer je het museum binnenwandelt, voel je pure nostalgie.

Je vindt er een verzameling videogames en spelcomputers die teruggaat tot de jaren zeventig van de vorige eeuw. Speel nog een laatste keer op oude spelcomputers van Atari of Commodore. Speel een potje Pacman en zorg ervoor dat Mario de obstakels kan ontwijken. Meer info op de website.

  1. Dortmund ZOO

Wil je graag even ontsnappen aan alle drukte van de stad? Maak dan gerust een uitstapje naar de Dortmundse ZOO. Het is geen klassieke zoo waar dieren tentoongesteld zoals in de Zoo van Antwerpen of Pairi Daiza. Het is meer een groot park waar meer dan duizend dieren van 360 verschillende soorten, gewoon zo tegen het lijf kan lopen. Ook de groene bomen strekken tot ver in de achtergrond uit en geven het gevoel alsof je in een afgezonderde omgeving bent met enkele leeuwen, giraffen en panters in je gezelschap. De dierentuin is dagelijks geopend van 10u tot 17u30.

  1. Uitstap naar het Hohensyburg

Verblijf je meerdere dagen in Dortmund? Dan kan je overwegen om een leuke uitstap te maken naar het Hohensyburg, ongeveer 12 kilometer ten zuiden van de stad. Ruhrdal de Hohensyburg werd in de 13e eeuw gebouwd en diende als fort voor de graven van Dortmund.

De kasteelruïnes die je vandaag de dag nog kan zien, dateren van rond 1100 en omvatten twee grote donjons, woonvertrekken en overblijfselen van de oude vestingsmuur. Een recentere toevoeging is het oorlogsmonument, dat in 1930 werd toegevoegd om de gevallenen uit WO I te herdenken. Na een bezoekje aan de kasteelruïnes kan je nog een mooie wandeling maken in de groene omgeving met uitzicht op het Ruhrgebied en het omliggende platteland.

  1. Kerstmarkt in Dortmund

Bezoek je Dortmund in december? Dan mag de kerstmarkt toch zeker niet op je lijst ontbreken! Dortmund wordt in deze periode volledig omgetoverd tot een gezellige kerststad met honderden verlichte kraampjes waar je leuke (kerst)souvenirs kan kopen. Het pronkstuk van de kerstmarkt is ongetwijfeld de gigantisch versierde kerstboom! Bovendien geniet je van sfeervolle muziek, mooie kerstversieringen en heerlijke Gluhwein.

  • De kerstmarkt begint bij het station richting Reinoldikirche, door de Kleppingstraße, en gaat via de Markt naar Hansaplatz.
  • En je kan ze alle dagen bezoeken vanaf 10 uur tot en met 21 uur, op zondag vanaf 12 uur.
  1. Hop-on Hop-off bussen in Dortmund

Je kan ook gebruik maken van de handige hop-on-hop-off bus

  • Zie je eruit als een echte toerist? Ja! Zijn dat soort bussen erg handig wanneer je veel wil bezoeken? Ook ja!
  • Maak een ritje met de hop-on hop-off bus en ontdek alvast het beste van Dortmund.
  • Geniet van een panoramisch uitzicht op Dortmund vanuit de bus met open dak.
  • Tijdens deze bursit kom je langs topbezienswaardigheden als Duitse voetbalmuseum en het Westfalenpark.
  • Bovendien krijg je een 10-talige audiogids waardoor je bijleert over de stad terwijl je van de ene naar de andere trekpleister reist.

TICKETS: Boek je tickets voor een hop-on-hop-off bus in Dortmund online en vertrek zorgeloos op reis. Een ticket is 24 uur geldig.

  1. Waar overnachten in Dortmund?

Ben je nog op zoek naar een aangenaam verblijf in Dortmund? Wij hebben alvast enkele van onze favoriete adresjes voor je opgelijst of bekijk meteen het volledige aanbod hotels in Dortmund.

  1. Mis niets tijdens je bezoek aan het Ruhrgebied met onze reisgids

Herkenbaar: Je wil er zeker van zijn dat je niets mist tijdens je rondreis door het Ruhrgebied? Stop je opzoekingswerk, wij deden dit reeds voor jou. Koop onze reisgids Ruhrgebied en Urbanana en laat je verbazen met onze uitgestippelde rondreis langs de mooiste en meest bijzondere bezienswaardigheden in deze regio in Noordrijn-Westfalen (+ GPS coördinaten). Eerst uitproberen? Download je gratis reisgids Ruhrgebied en Urbanana hier.

Dortmund

Gratis reisgids Dortmund downloaden


Geschreven door

Wouter Coppens

- 16 februari 2023 - annie Maddens

Ik vind dit een site waar je alles vind van wat je moet weten om een plaats te bezoeken.

- 14 december 2022 - Ben Kokkeler

Goede tips en snelle reactie, bedankt

- 9 oktober 2022 - Peggy

Het was fijn om te doen goede uitleg. Doe zo verder

- 11 augustus 2022 - Vandeuren

Perfecte gids, zeer duidelijke info . Ik heb volledige gids gedaan per fiets. Top

- 9 augustus 2022 - Karin Berndsen

Al heel snel nadat ik de reisgids had aangevraagd krijg ik al een mailtje terug zodat ik deze kon downloaden. Wij hebben veel gehad aan de reisgids bij ons bezoek aan Dortmund, erg fijn om de wetenswaardigheden van de diverse bezienswaardigheden te kunnen lezen. Nu weet je waar je langs wandelt. Kortom erg aan te raden.

Wil je elke week leuke reistips en voordelen ontvangen?