De Elfstedentocht, route met de fiets of auto - Alle info en tips

De Elfstedentocht, route met de fiets of auto - Alle info en tips

13 december 2019 in Friesland0 reacties

De Elfstedentocht door het Friese platteland staat bekend als De Tocht der Tochten. Dit komt door de grote afstand van de tocht en het heroïsch karakter van de schaatsers die door weer en wind spartelen naar de eindmeet. Rondom de tocht heerst een ware publieksgekte die ieder jaar weer naar boven komt, ondanks dat de laatste schaatstocht al dateert van 1997.

Jaarlijks wordt er wel een fietstocht georganiseerd langs de elf steden van mooie vlakke Friesland. Fietsliefhebbers kunnen een fietsvakantie boeken rondom de elf steden en kunnen de tocht in hun eigen tempo fietsen.

Inhoud artikel

  1. Geschiedenis van de Elfstedentocht

Hoe het begon

In Friesland was het de gewoonte om in de winter grote afstanden op het ijs af te leggen, zeker voor de armere bevolking die geen paard en kar konden aanschaffen. In december 1890 werd er voor het eerst een schaatstocht langs de elf Friese steden afgelegd. Pim Mulier was een van de eerste die zich aan de tocht waagde en hielp enkele jaren later met het organiseren van de eerste officiële wedstrijd.

De eerste Elfstedentocht

Op 2 januari 1909 werd de eerste, officiële Elfstedentocht op het ijs georganiseerd. De schaatstocht gaat over bijna 200 kilometer ijs, met start en aankomst in Leeuwarden. Doordat de tocht op natuurlijk ijs geschaatst wordt, kan ze alleen doorgaan bij gunstige weersomstandigheden waar het ijs minstens 15 centimeter dik is. De schaatstocht werd in totaal al 15 keer geschaatst, de laatste editie ging door op 4 januari 1997.

Van 23 naar 16.000 deelnemers

Tijdens de eerste Elfstedentocht hadden 48 deelnemers zich ingeschreven, waarvan er 23 daadwerkelijk de route zijn gaan schaatsen. Over de jaren heen vergrootte het aantal inschrijvingen behoorlijk en kunnen er maximaal 16.000 deelnemers meedoen. In 2014 werd echter besloten dat vanaf de winter van 2015/2016 alle voor juni 2014 ingeschreven leden van de Friesche Elf Steden, ruim 30.000 man, mee mogen doen bij de volgende Elfstedentocht.

Stempelkaarten

  • De deelnemers worden verdeeld in groepen van 1000 man.
  • De eerste groep vertrekt om 06:00 ’s ochtends, waarna er elke 10 tot 15 minuten nog een groep het ijs op gaat.
  • Tijdens de tocht krijgen deelnemers een stempelkaart mee, die in de elf steden afgestempeld dienen te worden.
  • Daarnaast zijn er onderweg nog drie geheime stempelposten waar de stempelkaarten geknipt worden.
  • Deelnemers die alle elf stempels en drie knippen op de stempelkaart hebben en voor middernacht terug in Leeuwarden zijn, krijgen een Elfstedenkruisje als aandenken.

De 11 verschillende steden die aangedaan worden:

  • Leeuwarden startpunt
  • Sneek op 22 km
  • IJlst op 26 km
  • Sloten op 40 km
  • Stavoren op 66 km
  • Hindeloopen op 77 km
  • Workum op 86 km
  • Bolsward op 99 km
  • Harlingen op 116 km
  • Franeker op 129 km
  • Dokkum op 174 km
  • Leeuwarden (finish) op 199 km

De route op de kaart

  1. De Fietselfstedentocht

De eerste editie in 1912

In 1912 werd voor het eerst de Elfsteden Rijwieltocht georganiseerd. In tegenstelling tot de schaatstocht kan de fietstocht wel ieder jaar plaatsvinden. Sinds 1912 ging iedere editie door, op 2001 na, om de verspreiding van het mond-en-klauwzeer te voorkomen tijdens de MKZ-crisis.

Sinds 1947 wordt de fietstocht vast op de tweede Pinksterdag gereden. In 2009 werd de naam ‘Elfsteden Rijwieltocht’ veranderd naar ‘de Fietselfstedentocht’.

Lengte en deelnemers fietselfstedentocht

De fietstocht is 235 kilometer lang, een stuk langer dan de schaatstocht. De fietstocht is een toertocht waarbij de deelnemers maximum 25 kilometer per uur mogen rijden. Jaarlijks kunnen er maximaal 15.000 fietsers meerijden. Mensen die al vijf keer eerder meereden, ontvangen een voorinschrijving. De vrije inschrijving voor 2020 begint op 1 december 2019.

Verloop van de elfstedentocht

  • Deelnemers starten in 23 groepen van 650 deelnemers.
  • De eerste groep start om 05u00, waarna er elke 8 minuten een volgende groep vertrekt.
  • De laatste groep vertrekt om 08u00.
  • De deelnemers dienen uiterlijk om middernacht weer terug te zijn in Bolsward met alle 15 stempels om de tocht te volbrengen.
  • Zij krijgen na afloop een herdenkingsmedaille.
  1. Officiële fietsroute

De Elfstedenfietstocht trekt langs elf steden en enkele kleine dorpen in Friesland. De elf steden staan vast maar de dorpjes kunnen verschillen waardoor de route niet ieder jaar dezelfde is. In tegenstelling tot de schaatstocht, die in Leeuwarden begint, vertrekt de Fietselfstedentocht vanuit Bolsward. Vanaf hier gaat de route verder langs Harlingen, Franeker, Dokkum, Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen en Workum om te eindigen terug in Bolsward.

In alle elf steden zijn er stempelposten waar de deelnemers hun kaart kunnen laten bestempelen. Extra stempelposten vind je in de dorpen Holwerd en Oudemirdum.

De officiële Elfsteden fietsroute

  • Van Bolsward via Schettens, Witmarsum, Arum en Kimswerd naar Harlingen, een route van 19 kilometer.
  • Van Harlingen via Midlum en Herbaijum naar Franeker, een kort stuk van 8 kilometer.
  • Van Franeker via Dongjum, Tzummarum, Minnertsga, Sint-Jacobiparochie, Sint Annaparochie, Nij Altoenae, Ouwe Syl, Oudebildtdijk, Marrum, Ferwert, Holwerd, Hantum en Hiaure naar Dokkum. Dit is een langer stuk van 53 kilometer. In dit stuk vind je halverwege in Holwerd nog een stempelpost.
  • Van Dokkum via Sybrandahuis, Burdaard, Tergracht, Bartlehiem, Tickelwurk, Wijns, Miedum en Lekkum naar Leeuwarden. Deze route is 28 kilometer.
  • Van Leeuwarden via Marssum, Deinum, Hilaard, Hatsum, Baaium, Winsum, Spannum, Kûbaard en Hichtum naar Bolsward voor een tussenstop. Deze etappe is 32 kilometer lang.
  • Van Bolsward via Nijland en Ysbrechtum naar Sneek. Dit stuk is weer korter en maar 10 kilometer.
  • Van Sneek naar IJlst, een korte etappe van maar 4 kilometer.
  • Van IJlst via Jutrijp, Hommerts, Spannenburg en Tjerkgaast naar Sloten, een route van 18 kilometer.
  • Van Sloten via Wijckel, Balk, Kippenburg, Oudemirdum, Mirns en Laaksum naar Stavoren. Dit stuk is 30 kilometer lang. In Oudemirdum vind je nog een stempelpost.
  • Van Stavoren via Molkwerum naar Hindeloopen, een stuk van 10 kilometer.
  • Van Hindeloopen naar Workum, nog een kort stuk van 11 kilometer.
  • Van Workum via Parrega terug naar Bolsward, een laatste stukje van 12 kilometer.
  • Een kaart en uitgeschreven route vind je hier.
  1. Route langs de schaatstocht

Naast de route van de Fietselfstedentocht kan je door middel van het knooppuntennetwerk ook een fietsroute langs de schaatstocht rijden. Deze route begint in Leeuwarden, bij knooppunt 63 en gaat via Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker en Dokkum de tocht rond.

De fietstocht is uitgezet met knooppunten die je hier kan terugvinden.

  1. MINI 11

De zaterdag voor de Fietselfstedentocht wordt sinds 1972 de MINI 11 gereden. Deze tocht loopt niet via de elf steden en is vooral gericht op kinderen die samen met familie een verkort parcours van 40 kilometer rijden. De tocht begint net als de grote Fietselfstedentocht in Bolsward, en gaat vervolgens via Nijland, Wolsum, Blauwhuis, Parrega, Ferwoude, Gaast, Piaam, Idsegahuizum, Allingawier, Exmorra, Schraard en Schettens weer naar Bolsward.

  1. De Elfstedentocht met de fiets of met de auto

De routes van de Fietselfstedentocht zijn het hele jaar door toegankelijk, je hoeft dus niet te wachten op de dag van het evenement om het parcours te fietsen. Waar je met de Fietselfstedentocht de route in één dag dient af te leggen, kun je de rest van het jaar de route in meerdere dagen rijden. Zo kun je de Elfstedentocht combineren met een bezoek aan de gezellige Friese steden en heb je de mogelijkheid om de route af te leggen met de auto.

Arrangementen

Tegenwoordig bestaan er heel wat speciale arrangementen voor een vakantie rondom de Elfstedentocht. De arrangementen variëren in duur, afstand en service en kunnen 3 tot 7 dagen duren. Je kiest dus zelf in hoeveel dagen je de route wilt afleggen.

  • Een 7-daagse elfstedenfietstocht langs de schaatsroute boeken. Je start in Leeuwarden en overnacht in verschillende hotels met inclusief ontbijt en diner.
  • Een culinaire elfstedenfietstocht van 7 dagen met na iedere fietsdag een heerlijk 3-gangen diner boek je hier.
  • Een verkort traject waar je zes van de elf steden uit Friesland leert kennen in 3 dagen boek je hier. Dit arrangement leert je ook de Friese Meren route kennen.
  • Met de auto kun je de route in drie dagen af leggen. Dit arrangement biedt twee overnachtingen inclusief ontbijt en drie-gangen diner.
  1. Filmpje: wat mag je verwachten van de Fietselfstedentocht?

Benieuwd naar hoe de Fietselfstedentocht eruit ziet? In deze video nemen we je mee naar het prachtige Friesland in het noorden van Nederland. Als je dit zelf ook eens wil ervaren, zal je natuurlijk zelf de fietstocht eens moeten rijden.

  1. Download onze gratis autoroute Friesland

Ontdek Friesland en het IJsselmeer met onze gratis autoroute Friesland. Deze route hebben we voor jou uitgestippeld zodat je zeker niets mist van de regio. De route brengt je langs alle belangrijke bezienswaardigheden in Friesland.

Friesland langs het IJsselmeer

Gratis reisgids Friesland downloaden

Wil je elke week leuke reistips en voordelen ontvangen?