De charme van Pienza: dit zijn de 10 mooiste plekken van deze Toscaanse renaissancestad
Het kleine, maar karakteristieke Pienza is prachtig gelegen in het zuidelijke deel van Toscane, tussen de glooiende heuvels en eindeloze cipressen in. Wat ooit ontworpen werd als een renaissance-modelstad, staat tegenwoordig bekend om zijn charmante centrum met smalle straatjes, de beroemde lokale pecorino en de adembenemende uitzichten over het Val d’Orcia-landschap. Benieuwd naar meer? Ontdek in deze blogpost wat je mag verwachten van een verblijf in Pienza.
Inhoud artikel
Ligging van Pienza op de kaart
Pienza is officieel een stadje, maar eerlijk gezegd voelt het eerder als een dorp aan: klein, charmant, overzichtelijk, en helemaal te voet te verkennen. Je kan Pienza situeren in het zuiden van de Italiaanse regio Toscane, midden in de heuvels van de Val d’Orcia, zo’n 50 km ten zuiden van het toeristische Siena.
Wat Pienza zo extra charmant maakt, is dat deze stad niet zo massaal wordt overspoeld zoals Florence, Pisa of Siena. Het is dan ook niet meteen een bestemming waar velen naartoe trekken, maar eerder even meepikken als tussenstop onderweg. Bijvoorbeeld van Montepulciano naar Montalcino of naar San Quirico d’Orcia. Pienza heeft ook een autovrij centrum, maar je kan makkelijk parkeren in de nabije omgeving en op wandelafstand van de bezienswaardigheden.
Kaartje met ligging van Pienza en bezienswaardigheden
Rustig rondkuieren door de straten van Pienza
Pienza werd oorspronkelijk "Corsignano" genoemd en was een klein dorpje. De stad kreeg pas in de 15e eeuw haar huidige vorm, dankzij paus Pius II, die hier geboren werd. Hij wilde van zijn geboorteplaats een utopische Renaissance modelstad maken, en dat is nog steeds te zien aan de symmetrische straten en pleinen en de historische gebouwen in renaissancestijl.
Sinds de hervorming is er maar weinig veranderd: het centrum van Pienza is nog steeds klein en overzichtelijk, maar ook super gezellig. Alles draait eigenlijk rond het Piazza Pio II, het centrale plein waar ook de Duomo en een paar paleizen te vinden zijn. Rondom het plein liggen er smalle straatjes met hier en daar een toeristisch of lokaal winkeltje, gezellige cafés en restaurants. Ontdek zeker ook de steegjes die naar de oude staddsmuur leiden en charmante namen dragen zoals Via d'Amore en Via della Fortuna.
WANDELTIP: Ontdek de mooiste plekjes tijdens een stadswandeling door Pienza.
Piazza Pio II, het centrale plein van Pienza
Zoals je hierboven al kon lezen, is Piazza Pio II het centrale plein van de stad. En niet alleen het centrale, maar ook een symbolisch plein. Dit is namelijk dé plek waar paus Pius II zijn idee van de ideale renaissance-stad het duidelijkst heeft laten zien. De kathedraal, het Piccolomini-paleis, het gemeentehuis en andere palazzi staan hier bewust zo opgesteld dat alles in balans is. Dit plein was bedoeld als het toneel van de stad: religie, macht en dagelijks leven samen op één plek.
Piazza Pio II is een trapeziumvormig plein, wat optisch voor een bijzonder perspectief zorgt. Architect Bernardo Rossellino speelde zodanig met perspectief, zodat het plein groter en evenwichtiger oogt dan het in werkelijkheid is.
Dom van Pienza
De Duomo di Pienza, of de Cattedrale dell’Assunta, staat aan één kant van het plein en is misschien wel het meest opvallende gebouw. Al vanop een afstand kan je de achthoekige klokkentoren zien staan. De elegante façade is eenvoudig en strak, bijna modern voor een kerk uit de 15e eeuw. Dat komt omdat Rossellino zich liet inspireren door kerken in Noord-Italië en zelfs een beetje door de gotiek. Binnen is het lichtrijk dankzij de grote ramen en herbergt het ook enkele mooie schilderijen van de beroemdste kunstenaars uit die tijd.
Palazzo Piccolomini
Rechts van de Duomo staat het Palazzo Piccolomini, het voormalige pauselijke paleis. Van buiten oogt het vrij sober en elegant, maar aan de achterkant onthult het paleis zijn grootste charme. Daar vind je namelijk een loggia en een hangende tuin met een panormaisch uitzicht over de mooie landschappen van Val d’Orcia. Dat uitzicht was niet zomaar een toevallig extraatje, maar een essentieel onderdeel van het ontwerp: de natuur moest deel uitmaken van het gebouw.
Het paleis huisvest ook een museum, waar je sommige bezittingen van de paus kan bekijken. Je kan een kijkje nemen in zijn voormalige vertrekken (zoals de slaapkamer en zijn bibliotheek) en de indrukwekkende schatten bekijken, waaronder zijn wapenverzameling en schilderkunst. Leuk weetje: Palazzo Piccolomini werd onder andere gebruikt om een aantal scènes uit de beroemde film Romeo en Julia te verfilmen.
Museo Diocesano in Palazzo Borgia
Aan de andere zijde van het plein vind je het Palazzo Borgia (ook wel Palazzo Vescovile genoemd). Dit gebouw was bedoeld voor kardinalen en hoge geestelijken die de paus bezochten. Het is minder opvallend dan het paleis van Pius II, maar zorgt voor enige balans op het plein. Tegenwoordig is hier het Diocesaan Museum gehuisvest met een collectie religieuze kunst en voorwerpen en het wordt regelmatig als tentoonstellingsruimte gebruikt.
E-bike-tour door de Val d'Orcia
Pienza is gelegen in de Val d’Orcia, een van de mooiste streken in Toscane. De vallei ligt tussen Siena en Monte Amiata in, en Pienza ligt daar bovenop een heuvel, met uitzicht over dat typische landschap van glooiende heuvels, cipressen, akkers en boerderijen. Vanaf verschillende plekken in het centrum en vanop de stadsmuren kijk je rechtstreeks uit over de Val d’Orcia, maar nog leuker is om er ook eens doorheen te gaan! Wat dacht je bijvoorbeeld van een begeleide e-biketour door de Val d'Orcia?
Tijdens deze tour bezoek je iconische plekken zoals de 500 jaar oude Giardino in San Quirico, de beroemde kapel van Vitaleta en de spectaculaire landschappen van de Campi Elisi. Onder begeleiding van een ervaren gids ontdek je de mooiste natuur en bezienswaardigheden van de regio.
Pieve di Corsignano
Pieve di Corsignano is de oude kerk van wat vroeger Corsignano heette. De naam Pieve betekent eigenlijk “parochiekerk” en dit was de oude dorpskerk voordat Pienza haar Renaissance-jasje kreeg. Het is geen indrukwekkend bouwwerk als de Duomo, maar wel historisch belangrijk. Hier werd trouwens de paus Pius II gedoopt. Je kan het bescheiden, romaanse kerkje vinden net buiten het centrum en staat als een soort stille getuige van het verleden. Vanaf het centrum loopt er een mooie, korte wandeling langs de oude parochiekerk.
Proef de lokale Pecorino di Pienza
Wanneer je in Pienza bent, moet je zeker eens proeven van de lokale kaas. Pienza is namelijk beroemd vanwege zijn Pecorino-kaas, een heerlijke schapenkaas die je zowel jong en zacht als ouder en pittiger kan proeven. De rijping kan namelijk variëren van enkele weken tot meer dan een jaar. Pecorino staat vooral bekend om zijn bijzonder zoute smaak en droge, korrelige textuur.
Jaarlijks kan je hier het kaasfestival Fiera del Cacio bijwonen en er zijn natuurlijk ook verschillende, kleine winkeltjes in de stad waar je een stukje kan proberen. Of om het net iets specialer te maken, kan je ook een kaasboerderij in de omgeving bezoeken en daar de Pecorino rechtstreeks van de bron proeven!
🧀 KAASPROEVERIJ: Plan een bezoek aan een melkveebedrijf in de heuvels van Val d'Orcia, kom alles te weten over kaasmaken en geniet van een proeverij van de Pecorino-kaas op verschillende rijpheidsniveaus. Boek hier je kaasproeverij in Pienza.
Bezoek het nabijgelegen Monticchiello
Zo'n 5 kilometer van Pienza, ligt het kleine heuveldorpje Monticchiello. Je kan dit typische Toscaanse dorpje makkelijk bezoeken met de fiets, auto of zelfs te voet. Houd wel in je achterhoofd dat het dorpje wat hogergelegen is. Een wandeling duurt ongeveer 1u30 heen. Monticchiello is een heel charmant, middeleeuws dorpje, met smalle straatjes, stenen huizen en een prachtig uitzicht over de Val d’Orcia.
Monticchiello is veel kleiner dan Pienza, maar juist daarom voelt het zo authentiek en rustig aan. Je vindt er ook nog het zogenaamde boerentheater, de oude, stevige stadsmuren en de toren, die je doen beseffen dat het dorp vroeger strategisch belangrijk was.
Cappella della Madonna di Vitaleta langs Route SP146
Op weg van Pienza naar San Quirico d’Orcia (SP 146) stoot je op een van de mooiste plekken in het heuvellandschap van Val d'Orcia: de Cappella della Madonna di Vitaleta. Al van ver merk je de kleine, vrijstaande kapel op. Ze pronkt dan ook mooi te midden van een prachtig landschap, gelegen op een heuvel en omringd door twee rijen cipressen en glooiende velden. Perfect passend in dat typische Toscaanse decor. Niet zo gek dus dat het behoort tot een van de meest gefotografeerde plekken van de Val d’Orcia.
Oorspronkelijk werd de eenvoudige, maar charmante kapel gebouwd om een wonderbaarlijk Mariabeeld te huisvesten dat hier volgens de overlevering werd gevonden. Tegenwoordig kan je het Mariabeeld vinden in de Chiesa di San Francesco in het nabijgelegen San Quirico. Het is vooral de idyllische ligging die men aantrekt. Onze tip? Neem je picknickmand mee en geniet van een gezellige lunch in een mooi Toscaans landschap.
Waar overnachten in Pienza?
Als je graag een paar dagen wil doorbrengen in de Val d’Orcia, is Pienza wel een leuke uitvalsbasis. Pienza is niet zo groot, maar je vindt er toch een scala aan luxe accommodaties die historische charme combineren met modern comfort. Hieronder alvast enkele leuke suggesties om te overnachten in Pienza.
- Op wandelafstand van het centrum ligt Piccolo Hotel La Valle, een rustiek gebouw met houten vloeren, een gezellig dakterras met panoramisch uitzicht over de Val d'Orcia-vallei, én gratis parkeergelegenheid. Meer info en boeken.
- Borgo Sant'Ambrogio is een elegant, historisch landhuis dat is omgebouwd tot een luxe accommodatie. Gelegen op een bevoorrechte locatie, omgeven door ongerepte natuur, biedt dit verblijf elegante suites ingericht in de typische Toscaanse architectuur. Meer info en boeken.
- Agriturismo il Casato Mag-il Giogo biedt drie appartementen, geschikt voor 4 tot 8 personen. Ieder verblijf beschikt over ruime slaapkamers, een volledig uitgeruste privékeuken, en een privébalkon vanwaar je een mooi uitzicht hebt over de omgeving. Verder is er ook een gedeelde pingpongtafel, parkeergelegenheid en ligt het op wandelafstand van de stad. Meer info en boeken.
Mis niets: download onze gratis reisgids Toscane
Wil je niets missen tijdens je vakantie in Toscane? Goed nieuws, want wij deden alvast al het opzoekingswerk voor jou. Koop onze reisgids Toscane met meer dan 95 bezienswaardigheden, 9 stadswandelingen + volledig uitgewerkte autoroute. Eerst uitproberen? Download alvast je gratis preview reisgids Toscane en ga op pad!