Niemansland wandelroute (11,2 km): een grenswandeling langs een oude smokkelroute en een uitkijktoren
De Niemandsland wandelroute langs de grens met België en Nederland is zeker een aanrader voor wie van natuur én geschiedenis houdt. Deze wandeltocht van ongeveer 11 kilometer loopt door afwisselende boslandschappen met overblijfselen uit de Tweede Wereldoorlog en de indrukwekkende uitkijktoren als hoogtepunt - letterlijk én figuurlijk. Benieuwd naar wat je mag verwachten van deze wandeling? Lees dan gerust verder en probeer de wandeling zelf even uit!
Inhoud artikel
Niemandsland wandelroute op de grens met Nederland
Waarom men dit niemandsland noemt? Tijdens de Eerste Wereldoorlog was dit gebied letterlijk van niemand. Het lag op de grens tussen België en het toen neutrale Nederland en werd gebruikt als smokkelroute. De Niemandsland wandelroute gaat door het historisch rijke Waasland op de Belgisch-Nederlandse grens. Je treed in de sporen van de vroegere smokelaars uit de Eerste Wereldoorlog, beklimt de indrukwekkende uitkijktoren en geniet onderweg van de natuurlijke schoonheid van de Waterwinbossen en het Stropersbos.
Houd ook je ogen goed open, want wie weet, ben je wel in het gezelschap van Koninkpaarden, herten en schapen die staan te grazen langs de weg. Afsluiten kan met een lekker hapje en drankje in Café (Ou)de Statie.
De Niemandsland wandelroute op de kaart
Aan het begin van de wandelroute zijn er voldoende parkeerplaatsen waar je de wagen kan achterlaten. Zet in je GPS het volgende adres: Belgisch café (Ou)de Statie en je komt er vanzelf. De wandelroute bedraagt in totaal 11,2 kilometer, maar kan eventueel korter gemaakt worden voor wie dat wenst. De route loopt grotendeels over onverharde wegen; je voorziet je dus best van een paar goede wandelschoenen.
Start de wandeling bij het Klingspoor
De wandelroute begint aan de KLINGSPOOR site, een project dat al sinds 2013 op de rails staat. Het doet dienst als cultureel en historisch belevingscentrum, waar je kan bijleren over de geschiedenis van het grensgebied én de omgeving. Men focust zich op vier verschillende thema's die onderling wel met elkaar te maken hebben: het spoor, het grensgebied, de omliggende natuurgebieden en de klompenmakerij.
Het spoorlijn dat je hier ziet, is eigenlijk een restant van de oude spoorlijn Mechelen–Terneuzen die door de jaren heen goed bewaard is gebleven. Je vindt er ook nog een originele locomotief en wagon. De spoorlijn tussen Mechelen - Terneuzen werd in 1868 aangelegd door een private maatschappij, maar de eerste trein reed pas in 1871. Reizigers konden zich verplaatsen met de treinen, maar het was vooral het goederenvervoer dat van belang was in die tijd. Denk daarbij aan steenkool, ijzererts, suikerbieten en andere landbouwproducten die via Terneuzen werden doorgevoerd. Naast de originele stoomlocomotief en oude treinsporen, zie je hier ook nog het D’hanenskruis, het Spoormal, de slagbomen en de oude waterpomp waar de locomotieven vroeger konden tanken. In het belevingscentrum kan je ook nog een kleine maquette zien van de vroegere stationsomgeving van De Klinge, wat een nog beter beeld geeft.
Treed in de "klompen" van de smokkelaars
Ja hoor, het Waasland had vroeger ook een grote klompenindustrie. Ook daarover kom je meer te weten op deze site. Zo kan je bijvoorbeeld in de voetsporen treden van de vroegere smokkelaars door zelf klompen aan te trekken, en even over verschillende ondergronden, van zand en kasseien tot boomschors en kiezels, te wandelen. Stel je maar even voor hoe moeilijk dat geweest moest zijn om zo stil mogelijk de grens over te steken met hun smokkelwaar. Meer info.
De site ligt natuurlijk aan het begin van de Waterwinbossen in Nederland, en aan de rand van het Stropersbos in België. Deze twee aaneengesloten natuurgebieden bieden talloze wandelmogelijkheden; niet alleen deze route die jij zal bewandelen, maar nog zóveel meer. Bekijk gerust of je jouw wandelroute kan uitbreiden door andere knooppunten aan deze wandelroute te hangen.
De Belgisch-Nederlandse grens met de Dodendraad
De grens bij Klingspoor ontstond in 1648, toen Hulst werd veroverd tijdens de Tachtigjarige Oorlog door de Hollanders. Daardoor kwamen de Belgische gemeente De Klinge en het Nederlandse Clinge net aan weerszijden van de nieuwe landsgrens te liggen. Hoewel ze gescheiden waren, bleven beide dorpen toch sterk met elkaar verbonden: Hulstenaars staken de grens over om de mis bij te wonen in De Klinge, en de twee gemeenschappen deelden jarenlang onderwijs, handel en zelfs een jaarmarkt.
Tijdens WOI plaatsten de Duitse bezetters hier de beruchte Dodendraad, een soort van elektrische versperring die ervoor moest zorgen dat smokkelaars en spionnen de grens niet konden oversteken. Ondanks het levensgevaar vonden smokkelaars toch creatieve manieren om naar de overkant te geraken, soms al eens met fatale gevolgen. In 2015 werd een deel van deze Dodendraad opnieuw opgebouwd. Bij de Dodendraad zie je de Grenspaal 277, één van de gietijzeren grenspalen die de Belgisch-Nederlandse grens markeren. Hier wandel je naar links het Stropersbos in!
Het Stropersbos en de Lange Vaag
Het Stropersbos is een van de grootste natuurgebieden van Oost-Vlaanderen, waarvan de Lange Vaag onderdeel is. Een prachtig bos met een landschap dat varieert van natte elzenbossen tot open heide en jonge boszones. Hier en daar kom je ook wel een open plek tegen waar de schapen, Gallowayrunderen en Konikpaarden staan te grazen. Naast de mooie natuur vind je er ook nog enkele sporen van het historische verleden. De Bedmarlinie bijvoorbeeld, een 18e-eeuwse verdedigingsgordel die dwars door het gebied loopt en ook de liniegracht die nog steeds deels zichtbaar is.
Uitkijktoren op Niemandsland
Ah, vanuit verschillende hoeken zie je hem al opduiken: dé uitkijktoren. Met een hoogte van 22 meter oogt hij best indrukwekkend. De uitkijktoren bevindt zich precies op de grens tussen België (Waasland) en Nederland (Zeeuws-Vlaanderen). Om de toren te verwezenlijken werd gekozen voor het winnende ontwerp van Raakvlak Architecten, dat voortkwam uit een architectuurwedstrijd in 2020. De bouw van deze uitkijktoren is geïnspireerd op de Spaanse torens van de Tachtigjarige Oorlog (1568–1648) die op strategische grenspunten stonden.
Wandel je de uitkijktoren binnen, dan zie je twee kleine mannetjes staan. Draai gerust even aan het rad en luister naar het verhaal van de Pagadder Mira. Nadat je het verhaal hebt meegekregen, kan je aan de beklimming van de toren beginnen. Tussendoor krijg je al even een sneak peak, maar eenmaal boven heb je een prachtig panorama over de bosrijke omgeving en in de verte misschien wel de kerncentrales van spookstad Doel. In welk seizoen je deze wandeling ook maakt, het uitzicht komt áltijd binnen. Al zeker als je er even bij stilstaat, dat je hier letterlijk tussen twee landen in staat.
Op weg naar boven, of naar beneden, kan je trouwens nog wat bijleren over de geschiedenis, natuur en cultuur van de streek. Er zijn infopanelen en QR-codes die tips geven over lokale hoeve- en streekproducten.
De Waterwinbossen en de Clingse Bossen
Je wandelt ook een groot deel door de Waterwinbossen, het enige natuurgebied in Zeeland dat op een kalkarme dekzandrug ligt. Wat dat juist wil zeggen? Een droog stukje zandgrond waar vooral bijzondere fauna en flora zich thuisvoelen. Zo kan je hier ook vogelsoorten spotten die je in de rest van Zeeland zelden zal tegenkomen, waaronder vijf soorten spechten. Houd je ogen ook goed open voor de rode eekhoorn, de vleermuizen (door het dode hout), roodborstjes en met wat geluk een ree.
Het bestaat uit drie delen: de Clingse bossen, de Bossen van Sint Jansteen en de Wildelanden. De Clingse bossen vormen het oudste en meest uitgestrekte deel. Je vindt er lange, rechte lanen, afgewisseld met dichte bossen van naaldbomen, oude zomereiken en beuken en een netwerk van waterwinkanalen. Het water dat in die kanalen terechtkomt, zakt in de bodem en wordt op een natuurlijke manier gezuiverd. Via de 149 punten gaat dat water naar het pompstation in Kapellebrug, waar verdere, milieuvriendelijke behandelingen plaatsvinden.
Wat ook opviel tijdens onze wandeling waren de afgebrande stukjes bos. In maart 2025 werd een groot stuk van de Clingse Bossen verwoest door een brand, waarbij zo'n 2,4 hectare in vlammen opging. Gelukkig probeert het natuurbeheer de schade beetje bij beetje te herstellen. De Waterwinbossen zijn ideaal om te wandelen, fietsen, mountainbiken en ook paardrijden. Wie graag zijn of haar hond meebrengt tijdens de wandeling, kan deze hier ook eventjes loslaten op de speciale hondeloslooproute.
Café (Ou)de Statie, de ideale afsluiter van de wandeling
Na een dikke twee uur wandelen heb je wellicht zin gekregen in een hapje of een drankje? Ideaal, want aan het einde van de wandelroute ligt het Café (Ou)de Statie. Hier kan je genieten van een lekkere warme chocolademelk in de koude wintermaanden of een lekkere verfrissende mocktail in de zomeriode. Dat gepaard met een lekkere portie kaas en salami, nacho's of croque, altijd lekker! Ook voor wie grote honger heeft, is er meer dan genoeg keuze.
In de zomer kan je plaatsnemen op het terras buiten met zicht op de oude stoomlocomotief, en in de winter is het dan weer gezellig vertoeven binnen. Houd er rekening mee dat het café op dinsdag en woensdag gesloten is.
Een korte stop hier is trouwens ook een absolute aanrader voor de bierliefhebbers onder ons. De bierkaart is namelijk erg uitgebreid! Bekijk hier alvast eens de kaart.
Handige info en tips bij de Niemandsland wandelroute
- In Nederland ziet de knooppuntenbewegwijzering er net iets anders uit. Hier moet je de groen-gele bordjes volgen, of volg gewoon de route op de wandelapp.
- Heb je geen tijd om zo’n lange wandeling te doen? Dan kan je de wandelroute ook in twee splitsen door een van de twee lussen over te slaan. Onze aanrader is dan de wandelroute die langs de uitkijktoren gaat (vanaf het startpunt gezien, is dat de linkse lus).
- Op wandel met jouw trouwe viervoeter? Die mag je op de route van de Clingse Bossen eventjes loslaten.
- Er zijn verschillende banken op de route waar je even kan pauzeren om te genieten van het uitzicht en de stilte.
- Ook op een grijze winterdag is deze wandeling de moeite waard: elk seizoen heeft zijn charme.
Wat nog meer zien in de buurt van deze wandeling?
Bovendien valt er nog meer te zien in de buurt van deze wandeling. Het is bijvoorbeeld een absolute aanrader om na je wandeling even door te rijden naar Verbeke Foundation of de vestingstad Hulst. Of maak er een compleet weekendje weg van en verblijf in Antwerpen, waar je 's avonds lekker iets kan eten of nog wat kan shoppen op de Meir.
Verbeke Foundation in Kemzeke
Verbeke Foundation is een bijzondere stop! Wanneer je langs de E34 rijdt, kun je al een eerste indruk krijgen van Verbeke Foundation. Het is eigenlijk een groot openluchtmuseum, waar je hedendaagse kunst, installaties en werken van internationale en Belgische kunstenaars kan bewonderen. Je zal vooral merken dat er een sterke nadruk op ecologische kunst en duurzaamheid wordt gelegd. Dit komt namelijk tot uiting in veel van de kunstwerken en installaties die aanwezig zijn op het terrein, die vaak gebruikmaken van gerecyclede materialen en thema's rond milieu en natuur aankaarten. Lees alvast meer over ons bezoek aan Verbeke Foundation.
Vestingstad Hulst
Op slechts een kwartier rijden van de wandeling ligt Hulst, een van de meest Vlaamse steden die je zal tegenkomen in Zeeuws-Vlaanderen. Het Zeeuwse dialect dat hier gesproken wordt, doet dan ook erg veel aan het Vlaams denken. Hulst is een historische vestingstad met goed bewaarde stadsmuren, waar je wandelt door de smalle straatjes met gezellige pleinen en lokale winkeltjes.
Op een kleine 15 kilometer van Hulst ligt het Verdronken Land van Saeftinghe, nog zo'n bijzonder stukje Zeeland. Dit is het grootste brakwaterschor van West-Europa.
Combineer je wandeling met een weekendje Antwerpen
Of maak er meteen een weekendje weg van en combineer je wandeling met een bezoek aan de stad Antwerpen! De stad heeft heel wat moois te bieden, van een prachtig oud centrum en mooie gebouwen in verschillende stijlen tot interessante musea en leuke wijken. Wie even genoeg heeft van al dat wandelen, kan de stad ook verkennen tijdens een onvergetelijke fietstocht door Antwerpen. Bezoek de absolute topbezienswaardigheden en luister onderweg naar legendes, historische feiten en moderne weetjes!